Eenzaamheid bij ouderen is een groeiend probleem in onze samenleving. Volgens een studie van de Koning Boudewijnstichting zullen er in 2020 meer dan 1 miljoen ouderen in eenzaamheid leven in ons land. Hoewel er geen kant-en-klare oplossingen bestaan, voelen ouderen in een assistentiewoning of een andere omgeving met meer sociaal contact zich beduidend minder eenzaam. Een assistentiewoning combineert eigenlijk het beste van twee werelden: achter de deur een volwaardig knus appartement met volledige privacy, buiten de deur een waaier aan mogelijkheden voor een actief sociaal leven à la carte.

Eenzaamheid, een maatschappelijk probleem

Almaar meer ouderen en bejaarden zijn eenzaam. Sommige ouderen hebben amper één keer per maand sociaal contact en komen na verloop van tijd niet meer buiten, waardoor ze vereenzamen in hun eigen woning of appartementje. Hoewel de familie in de meeste gevallen haar uiterste best doet om bezoekjes te brengen, samen naar de winkel te gaan en de banden te onderhouden, is het heel moeilijk om eenzaamheid te voorkomen. Onderzoek wijst uit dat 46 procent van de Belgische ouderen zich eenzaam voelt. De helft van hen heeft dan wel een uitgebreid sociaal netwerk, maar ervaart toch eenzaamheid. De andere helft bevindt zich in een heus sociaal isolement.

Uiteraard is eenzaamheid in eerste instantie een persoonlijk probleem: het is niet fijn om je alleen te voelen. Eenzaamheid weegt al snel op het gemoed, waardoor je minder actief wordt, gaat piekeren en je levensvreugde verliest. Maar onderzoek wijst ook uit dat er directe links bestaan tussen isolement en bepaalde gezondheidsproblemen. Zo hebben eenzame ouderen volgens recent onderzoek een grotere kans op dementie.

In een assistentiewoning verblijven

Voor veel ouderen – en dan zeker de groep met weinig sociale contacten – biedt een assistentiewoning of rusthuis soelaas. In een assistentiewoning komen zij dagelijks in contact met zorgkundigen en, als ze dat willen, animatiemedewerkers. Ze kunnen er leeftijdgenoten ontmoeten en zelfs waardevolle vriendschappen opbouwen. Tijdens gezamenlijke activiteiten, waaraan de ouderen vrijwillig deelnemen, krijgen ze de kans om een uitstap te maken, iets creatiefs te doen of gewoon gezellig samen te zijn. Ten slotte kunnen ouderen in een rusthuis, net zoals thuis, familie en kennissen uitnodigen. In een assistentiewoning wordt veel aandacht geschonken aan de inrichting van gemeenschappelijke ruimtes: een toffe brasserie, een rustige leeshoek, een uitnodigend terras, een mooi aangelegde tuin met waterpartij en zitbanken …

Vraag naar plaatsen in woonzorgcentra

Door de vergrijzing en vereenzaming is de vraag naar plaatsen in woonzorgcentra en andere voorzieningen voor ouderen sterk toegenomen. Voor ouderen die nog erg actief en sociaal weerbaar zijn, bestaan er daarom alternatieven voor een assistentiewoning. Serviceflats, assistentiewoningen en andere aangepaste woonvormen laten hen toe om langer zelfstandig te blijven, terwijl ze tegelijkertijd gebruik kunnen maken van gemeenschappelijke voorzieningen en de nodige zorg.