Wanneer je aan je nalatenschap begint te denken – en daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen – kom je al snel de termen vruchtgebruik en blote eigendom tegen. Maar wat betekenen ze precies? En wat is hun relevantie voor de aankoop en schenking van een assistentiewoning?

Opdeling in blote eigendom en vruchtgebruik

Vruchtgebruik is het recht om het eigendom van iemand anders te gebruiken en er de vruchten van op te strijken, zoals huurinkomsten en interesten. Het goed waarvan sprake is in dat geval niet in het bezit van de vruchtgebruiker, maar van iemand anders: de ‘blote eigenaar’. Bloot of naakt eigendom wil dus zeggen dat iets van jou is, maar dat je er (nog) geen toegang toe hebt.

Vruchtgebruik kan op verschillende manieren ontstaan. Meestal wordt het eigendom van een goed – een huis, een auto of gewoon een bankrekening – opgedeeld in blote eigendom en vruchtgebruik bij een overlijden. De opdeling in blote eigendom en vruchtgebruik gebeurt bijvoorbeeld automatisch – krachtens de wet – wanneer de overledene getrouwd was en geen testament had. De langstlevende partner krijgt het vruchtgebruik van de volledige nalatenschap, terwijl de kinderen de blote eigenaars worden van de erfenis.

Maar je kunt er evengoed voor kiezen om zelf een regeling met vruchtgebruik uit te werken. Het gebeurt wel vaker dat een echtpaar op leeftijd vastgoed, zoals een assistentiewoning, aankoopt in naam van hun kinderen, maar zichzelf het vruchtgebruik ervan gunt tot de langstlevende overlijdt.

Schenken met behoud van vruchtgebruik

Dat laatste scenario kan interessant zijn om je nalatenschap al tijdens je leven op orde te zetten en je kinderen of andere erfgenamen hoge erfbelastingen te besparen. Hoezo? Door de gezinswoning tijdens je leven – en ten minste drie jaar voor je overlijden – aan je kinderen te schenken, vervalt de erfbelasting. Ondertussen kun je zorgeloos in de gezinswoning verblijven, want het vruchtgebruik is een onaantastbaar recht.

Klinkt interessant? Dat is het ook! Uiteraard moet je wel het een en ander in orde brengen en samen met je notaris bekijken of deze optie inderdaad de meeste interessante piste is voor jou.